VARSAVIANA – 18 marca – Rocznica przeniesienia stolicy do Warszawy

2018/03/23 Aktualizacja

Warszawa w XVIII wieku na obrazie Bernarda Bellotto

Krakowskie Przedmieście od strony Bramy Krakowskiej, na obrazie Bernarda Bellotto, zwanego Canaletto

Wszyscy wiemy że Zygmunt III Waza przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy. Za przeniesienie stolicy z Krakowa do Warszawy uznaje się 18 marca  1596 roku. Wtedy to cały dwór i Zygmunt III Waza przeniósł się do naszego miasta! Na powyższym obrazie Krakowskie Przedmieście. Tak. To z tamtego kierunku, z Krakowa, dwukrotnie przybywał do Warszawy król (Zygmunt August w 1568 i Zygmunt III w 1596), cały jego dwór, oraz pracownicy instytucji i urzędów centralnych. Oczywiście kolumny wówczas jeszcze nie było, bo postawił ją dopiero syn Zygmunta III-go, Władysław IV. W dodatku, tak jak na obrazie widać, w nieco innym miejscu. Pora dnia na obrazie, to popołudnie. Niewidoczne słońce jest po prawej stronie. Obraz był malowany z nieistniejącej już Bramy Krakowskiej. Cień widoczny na dole obrazu, to właśnie cień Bramy Krakowskiej.

A może jednak stolicą Warszawa stała się już wcześniej?

A może stolicą Warszawa stała się później?

Właśnie Tak! I wcześniej, i później.

Bo jako pierwszy przeniósł dwór i wszystkie instytucje centralne oraz urzędy do Warszawy Zygmunt August, już we wrześniu 1568 roku. Konstytucja sejmu lubelskiego ustalona rok później określiła Warszawę, jako miasto w którym zwołuje się Sejm.

Ale już wówczas byli tacy, co chcieli: „aby wszystko zostało tak, jak było„. Należał do nich Henryk Walezy, który po śmierci Zygmunt Augusta w 1572 roku przeniósł wszystko na swoje stare miejsce, do Krakowa.

Zmieniło się to dopiero 18 marca 1596 roku. Zadecydowały względy praktyczne, bo do Litwy, wchodzącej wówczas w skład Polski, znacznie szybciej można było dostać się z Warszawy. Zygmunt III Waza ponownie przeniósł więc cały dwór, instytucje centralne i urzędy do Warszawy.

Czy ówcześni Polacy uważali Warszawę za stolicę Polski? Nie!  Kraków pozostał dalej oficjalną stolicą, w której koronowano kolejnych władców. Warszawę nazywano „Miastem Rezydencjonalnym Jego Królewskiej Mości”.

Formalnie stolicą Warszawa została znacznie później! Dopiero za naszych czasów – w 1952 roku! – kiedy weszła w życie nowa konstytucja PRLu.

Ostatecznie roszczeń do stolicy zrzekli się, dobrze ważąc własne słowa, dwa Krakusy Grzegorz T i Andrzej S. w piosence Nie przenoście nam stolicy do Krakowa.

.

Poprzednie <- Varsaviana

.

JT m. in. na podst. -> https://warszawawpigulce.pl/rocznica-przeniesienia-stolicy-do-warszawy-jest-jeden-fakt-o-ktorym-na-pewno-nie-slyszeliscie/ [dostęp 2018-03-19]